اکو از راه مری یا TEE یکی از دقیقترین روشهای بررسی ساختار قلب است. اگر پزشک این تست را برای شما تجویز کرده، کاملا طبیعی است که کمی نگرانی یا پرسشی داشته باشید. چون در این روش، پروب اکو از طریق دهان وارد مری میشود و شاید در نگاه اول نسبت به اکو های معمولی پیچیده تر به نظر برسد. با این حال، حقیقت این است که اگر با آمادگی اکو از راه مری (TEE) و مراحل انجام تست آشنا باشید و بدانید بعد از تست باید به چه نکاتی توجه کنید، خیال راحت تری خواهید داشت. در این مقاله، قصد داریم مرحله بهمرحله شما را با این روند آشنا کنیم تا با خیالی آسوده برای انجام TEE آماده شوید.
TEEیا اکو از راه مری چیست و چرا انجام میشود؟
اکوکاردیوگرافی از راه مری یک روش تصویربرداری بسیار دقیق است که در آن پروب اکو درون مری قرار میگیرد. چون مری درست پشت قلب قرار دارد و هیچ استخوان، عضله یا بافتی میان آن و قلب وجود ندارد، تصویرهایی که از قلب گرفته میشود بسیار واضحتر، شفافتر و دقیقتر از اکو از روی قفسه سینه است. این موضوع باعث میشود پزشک بتواند بخشهایی از قلب را که در اکو استاندارد دیده نمیشود یا وضوح کافی ندارد، با جزئیات کامل بررسی کند.
گاهی پزشک برای تشخیص دقیقتر مشکلات قلبی از روشهای تکمیلی مثل تست ورزش یا هولتر نوار قلب استفاده میکند. این تستها اطلاعات بیشتری درباره عملکرد قلب در شرایط مختلف در اختیار پزشک قرار میدهند و میتوانند مکمل TEE باشند.

چه زمانی پزشک اکو از راه مری را تجویز میکند؟
گاهی اوقات پزشک برای تشخیص دقیقتر برخی مشکلات قلبی به اطلاعاتی نیاز دارد که با اکو معمولی از قفسه سینه بهطور کامل به دست نمیآید. در چنین شرایطی تست TEE تجویز میشود، چرا که تصاویر آن بسیار واضحتر و جزئیتر هستند. این تست معمولا برای موارد زیر کاربرد دارد:
- بررسی مشکلات آئورت و دیواره آن
- بررسی وجود سوراخ قلبی مانند ASD یا PFO
- بررسی التهاب یا عفونت دریچههای قلب(اندوکاردیت)
- ارزیابی عملکرد قلب هنگام جراحیهای قلب یا بعد از آن
- بررسی دقیقتر دریچههای قلب و تشخیص مشکلاتی مثل نشت یا تنگی
- بررسی وجود لخته خون در دهلیزها خصوصا قبل از اقدام به درمان و پیگیری آریتمی های قلبی
اگر پزشکتان تشخیص داده که لازم است آمادگی اکو از راه مری (TEE) انجام دهید، طبیعی است که بخواهید این کار را به کسی بسپارید که هم با تجربه باشد و هم دلسوزانه شما را راهنمایی کند. TEE یک ارزیابی حساس و دقیق است و بهتر است توسط پزشکی انجام شود که مهارت کافی در شناسایی مشکلات دریچهای، لختههای قلبی و دیگر تغییرات ساختاری قلب دارد.
در این مسیر، دکتر ایمان پورغلامی، متخصص قلب و عروق، با سالها تجربه در انجام و تفسیر انواع اکوکاردیوگرافی ، از جمله TEE ، میتواند همراه مطمئن شما باشد. او با دقت و حوصله وضعیت قلب شما را بررسی می کند و نتایج را به شکلی روشن و قابل درک توضیح میدهد. همین آگاهی به شما کمک میکند تا با آرامش بیشتری تست را انجام دهید و برنامههای مشاوره بازتوانی قلبی یا دیگر مراقبتهای قلبی را پیش ببرید.
آمادگیهای قبل از اکو از راه مری
قبل از انجام اکو از راه مری (TEE)، رعایت چند نکته ساده اما مهم باعث میشود هم تجربه شما راحتتر باشد و هم پزشک بتواند تست را با دقت و ایمنی بیش تری انجام دهد.
1-ناشتا بودن؛ اولین و مهمترین نکته
اولین و شاید مهمترین نکته در آمادگی اکو از راه مری (TEE)، ناشتا بودن است. معمولا از شما خواسته میشود که حداقل ۶ ساعت قبل از تست چیزی نخورید و ۲ تا ۴ ساعت قبل از آن هم مایعات مصرف نکنید. دلیل آن ساده است: پروب قرار است از دهان و مری شما عبور کند و اگر معده تان پر باشد، احتمال بازگشت محتویات معده و ایجاد خطر برای تان بیشتر میشود. چراکه وقتی معدهتان خالی باشد، تست برای شما راحتتر و ایمنتر انجام میشود.
2-اطلاعرسانی درباره داروها و بیماریها
یکی دیگر از نکات مهم، اطلاع دادن به پزشک درباره داروهایی است که مصرف میکنید. این بخش شامل دارو های رقیق کننده خون، داروهای مرتبط با بیماری فشار خون بالا ، دیابت یا داروهای معده میشود. ممکن است لازم باشد بعضی از داروها تغییر یا خوردن شان به تعویق بیفتند. همچنین اگر بیماریهای خاصی دارید، مثل مشکلات گلو، بلع، تنگی مری، عملهای قبلی یا حساسیت دارویی، حتما پزشک را در جریان بگذارید. این اطلاعات کمک میکند تا دکتر پور غلامی بهترین مراقبت و تکنیک را برای درمان و پیگیری نارسایی قلب شما انتخاب کند.
3-مراقبت از دندانها و تجهیزات دهانی
اگر دندان مصنوعی، پروتز یا وسایل ارتودنسی دارید، قبل از تست آنها را خارج کنید. این کار مسیر عبور پروب را راحتتر میکند و از آسیب به دندانها جلوگیری میکند.
4-آمادهسازی نهایی قبل از تست
برای راحتی بیشتر، لباس راحت بپوشید، زیورآلات اضافی همراه نداشته باشید و مدارک پزشکی قبلی خود را آماده کنید. رعایت همین نکات ساده بخشی از آمادگی اکو از راه مری (TEE) است و باعث میشود تست را با آرامش و اعتماد به نفس بیشتری انجام دهید.

در روز انجام تست اکو مری چه اتفاقی میافتد؟
وقتی وارد اتاق TEE میشوید، معمولا با محیطی آرام و کنترلشده روبهرو خواهید شد. تکنسین یا پرستار ابتدا فشار خون، ضربان قلب و سطح اکسیژن شما را اندازه گیری میکند تا وضعیت سلامت شما در طول تست کنترل شود. این تست معمولا بین ۱۵ تا ۴۵ دقیقه طول میکشد. روند انجام آن به این صورت است:
- ابتدا به پشت یا به پهلوی چپ روی تخت دراز میکشید.
- پرستار یک سرم وریدی به شما وصل میکند تا داروها و مایعات در صورت نیاز به راحتی داده شود.
- گلوی شما با اسپری بیحسی بیحس میشود. این کار موجب خواهد شد تا رفلکس تهوع کمتر شود و ورود پروب راحتتر باشد.
- اگر لازم باشد، مقدار کمی آرام بخش تزریق میشود تا شما احساس راحتی و آرامش بیشتری داشته باشید.
- یک محافظ پلاستیکی کوچک بین دندانها قرار میگیرد تا پروب راحتتر و ایمن تر وارد دهان شود.
- سپس پزشک، لوله باریکی را از دهان وارد حلق و بعد مری تان میکند.
- در شروع کار ممکن است لازم باشد یکی دو بار به آرامی قورت دهید تا پروب به درستی جایگذاری شود.
- دستگاه، تصاویر قلب شما را از زوایای مختلف ثبت میکند. این تصاویر به پزشک کمک میکند عملکرد و وضعیت قلبتان را دقیقتر ببیند.
- پس از پایان تصویربرداری، لوله به آرامی خارج میشود و شما حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در اتاق ریکاوری تحت نظر خواهید بود.
بیشتر بیماران میگویند که این روند، با وجود بیحسی و آرام بخش، کاملا راحت و قابل تحمل است.
بعد از انجام تست TEE چه مراقبتهایی لازم است؟
از موارد آمادگی اکو از راه مری (TEE) این است که پس از پایان TEE، شما تازه وارد مرحله مهمی میشوید:
- پس از پایان TEE، پروب خارج میشود و شما چند دقیقه در اتاق ریکاوری میمانید تا اثر داروی آرامبخش کاهش پیدا کند.
- ممکن است گلویتان کمی خشک، تحریکشده یا گرفته باشد. این حالت طبیعی است و معمولا طی چند ساعت بعد برطرف میشود.
- تا زمانی که حس بلع تان بهطور کامل برنگشته باشد، اجازه خوردن یا نوشیدن ندارید.
- اگر آرامبخش دریافت کرده باشید، چند ساعت نباید رانندگی کنید. بهتر است کسی همراهتان باشد تا شما را به خانه برساند.
چه علائمی بعد از اکو مری طبیعی است؟
بعد از TEE ممکن است بدن و گلوی تان کمی واکنش نشان دهند. علائم زیر معمولا طبیعی هستند و جای نگرانی نیست.
- خشکی یا سوزش خفیف گلو
- کمی گیجی یا احساس ضعف
- طعم داروی بیحسی در دهان
- خوابآلودگی ناشی از آرامبخش
- کمی خشدار شدن صدا یا ناراحتی هنگام بلع
این حالتها معمولا ظرف چند ساعت برطرف میشوند، نگران نباشید.
نشانههای هشدار دهنده بعد از تست اکو مری
در اکثر موارد، هیچ مشکلی بعد از انجام TEE پیش نمیآید و شما میتواند بهطور کامل به زندگی روزمره تان برگردید. با این حال، اگر بعد از برگشتن به خانه با این علائم روبه رو شدید، باید سریعا با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید:
- تب بالا
- تنگی نفس
- استفراغ مداوم
- مشکل شدید در بلع
- درد شدید قفسه سینه
- استفراغ خون یا وجود خون در بزاق
این موارد نادر هستند، اما توجه به آنها ضروری است.

جمع بندی
اکوی از راه مری یا TEE یکی از دقیق ترین روشهایی است که پزشکان برای بررسی جزئیات قلب استفاده می کنند. شاید اسم آن در نگاه اول کمی نگران تان کند، اما وقتی با آمادگی اکو از راه مری (TEE) آشنا شوید و بدانید چه مراحلی پیش رو دارید، می بینید که این تست آنقدرها هم سخت نیست و میتوان آن را با خیال راحت پشت سر گذاشت.
برای دریافت نوبت و مشاوره اختصاصی درباره آمادگی اکو از راه مری (TEE) و مراقبتهای پس از آن، میتوانید از طریق مطب یا نوبتدهی آنلاین دکتر ایمان پور غلامی اقدام کنید تا مراحل تشخیص و درمانتان با آرامش و اطمینان بیشتری طی شود.